*ជប៉ុន ស្វាគមន៍ការដោះលែងលោក កឹម សុខា, ជប៉ុននឹងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា*នាយឧត្តមសេនីយ៍ ស ថេត ជួបសំណេះសំណាលសួរសុខទុក្ខ និងនាំយកសម្ភារៈបម្រើឱ្យកិច្ចការជំនាញ ប្រគល់ជូនស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី*នាយឧត្ដមសេនីយ៍ សៅ សុខា អញ្ជើញបើកការដ្ឋានសាងសង់ បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ស្ពឺថ្មី ដែលគ្រោងនឹងចំណាយថវិកាសរុប៤លានដុល្លារ*លោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុនម៉ាណែត៖ សេចក្តីសុខ និងស្នាមញញឹមរបស់កុមារកម្ពុជា មិនស្ថិតនៅលើទំហំទឹកប្រាក់ធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែវាស្តែងចេញពីការចូលរួមរបស់សប្បុរសជនគ្រប់រូប*សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ផ្ញើសារអបអរសាទរ ជូនប្រធានរដ្ឋសភាអាស៊ែបៃហ្សង់ ក្នុងឱកាសខួបអនុស្សាវរីយ៍ លើកទី១០៨ នៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិអាស៊ែបៃហ្សង់*អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ដែលមានបំណងស្នើសុំបណ្ណអ្នកសារព័ត៌មាន អាចស្នើសុំ តាមរយៈកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃឆ្លាតវៃក្រសួងព័ត៌មាន (APP MoINFO)*សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ រដ្ឋមិនយកពន្ធនាំចេញកង់ឡាន ដែលផលិតនៅកម្ពុជានោះទេ*សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ បញ្ហាមជ្ឈឹមបូព៌ា ប្រទេសជាច្រើនបានដំឡើងថ្លៃភ្លើង ប៉ុន្ដែកម្ពុជាមិនដំឡើងឡើយ *សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ពេលព្រែកជីកហ្វូណនតេជោសាងសង់រួចរាល់ នឹងកាន់តែសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូន ដោយមិនឆ្លងកាត់ប្រទេសដទៃឡើយ *សម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ទឹកដោះគោ មី ស្ករស នឹងកាត់បន្ថយការនាំចូល និងឈានទៅកាត់ផ្ដាច់ការនាំចូលតែម្ដង ដោយជំរុញឱ្យមានការផលិតក្នុងស្រុកជំនួស រួមជាមួយការលើកទឹកចិត្តជាច្រើន *សម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ឲ្យតែគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅបន្ដកាន់អំណាច គឺមិនយកពន្ធលើដីកសិកម្មនោះឡើយ *ក្រុមហ៊ុនមកពីកូរ៉េខាងត្បូង ចង់វិនិយោគលើវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ពិសេសស្វាយចន្ទី *ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ចុះពិនិត្យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់អំពីស្ថានភាពព្រំដែននៅតំបន់បឹងត្រកួន ស្ថិតក្នុងឃុំគោករមៀត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ *កំណើនមន្ដ្រីរាជការស៊ីវិលជាស្រ្តីកើនដល់៤៣ភាគរយ ខណៈការចូលរួមក្នុងតំណែងដឹកនាំ និងវិស័យមួយចំនួននៅមានកម្រិត*រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងព័ត៌មាន អំពាវនាវអ្នកសារព័ត៌មានប្រើប្រាស់ស្លាបប៉ាកកា ផ្សព្វផ្សាយ និងវិធីសាស្ត្រទប់ស្កាត់អំពើជួញដូរមនុស្ស ឱ្យបានទូលំទូលាយដល់ពលរដ្ឋកុំឱ្យក្លាយជាជនរងគ្រោះ*ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបញ្ចប់អាណត្តិហុងគ្រី៖ កម្ពុជា គឺជាដៃគូដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់ហុងគ្រី*ច្បាប់ «កាតព្វកិច្ចយោធា»៖ អ្នកគេចវេសត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពី ៦ខែ ទៅ២ឆ្នាំ (ប្រទេសមានសន្ដិភាព) និងពី ២ឆ្នាំ ទៅ៥ឆ្នាំ (ប្រទេសមានសង្គ្រាម) *បច្ចុប្បន្នភាពគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅកំពង់ឆ្នាំង និងស្វាយរៀង៖ ក្រសួងការងារថា អ្នកសះស្បើយត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ៥២នាក់ ខណៈដែលឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី និងថ្នាក់ដឹកនាំបន្តចុះពិនិត្យផ្ទាល់ដល់មន្ទីរពេទ្យ*សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖ កម្ពុជា និងហុងគ្រី ទោះបីឆ្ងាយគ្នា តែភាពជិតស្និទ្ធ និងបេះដូងនៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងនៅតែរឹងមាំ *អង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស បញ្ចេញផ្សាយវីដេអូក្រោមចំណងជើងថា «គោលជំហរដ៏ម៉ឺងម៉ាត់របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី» 

សម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ នឹងមានការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ

កណ្តាល)៖ សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា បានលើកឡើងថា នៅក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះនឹងមានការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ។ ការជជែកដោះស្រាយគ្នាដោយជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រសន្តិ គឺជាដំណោះស្រាយដ៏ល្អសម្រាប់ប្រទេសជាប់ព្រំដែនជាមួយគ្នា ជៀសជាងការប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពតទល់គ្នា។

 

ការលើកឡើងបែបនេះរបស់សម្តេចប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានធ្វើនៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥នេះ នៅក្នុងឱកាសដែលសម្តេច និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុនម៉ាណែត បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ (TIA) លំដាប់ថ្នាក់ 4F ដែលចំណាយថវិកាសាងសង់អស់២,៣០០លានដុល្លារសហអាមេរិក ស្ថិតនៅខេត្តកណ្តាល។

 

បើតាមសម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា ប្រសិនបើថ្នាក់ដឹកនាំ បន្តប្រើប្រាស់កំហឹង ទល់នឹងកំហឹងច្បាស់ណាស់សង្គ្រាមនឹងមិនងាយបញ្ចប់នោះទេ ដែលអាចបបង្កនូវវិនាសកម្ម ស្លាប់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងសង្ខាង។ ជាស្តែងនៅសង្គ្រាមនៅតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន បានសរបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា សង្គ្រាមានសម្លាប់កងទ័ព និងប្រជាជនស្លូតត្រង់រាប់សែននាក់។

 

សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ហេតុនេះហើយនៅថ្ងៃខាងមុខ ឆាប់ៗនេះសង្ឃឹមថានឹងមានការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ហើយនឹងធ្វើយ៉ាងណាខិតខំដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ នេះគឺជាអភិក្រមរបស់យើង នេះគឺជាអ្វីដែលយើងត្រូវធ្វើ»។

 

សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានលើកឡើងថា ចំពោះការបញ្ចេញមតិរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមបណ្តាញសង្គមពាក់ព័ន្ធនឹងភាពតឹងទ្រូងចំពោះបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ រយៈពេលជាង២ខែមកនេះ។ ត្រង់ចំណុចនេះ សូមឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋតាំងចិត្តឱ្យនឹងនរ ខណៈរាជរដ្ឋាភិបាលបាននឹងកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុតដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាស្តារស្ថានការណ៍ឱ្យវិលមកប្រក្រតីភាពឡើងវិញ។

 

សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានគូសបញ្ជាក់ថា បញ្ហាព្រំដែន ជាបញ្ហាស្មុគស្មាញ់ ហើយក្នុងតំបន់អាស៊ាន គឺមានប្រទេសតិចណាស់ដែលគ្មានបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង បញ្ហាព្រំដែននេះ គឺបានបន្សល់ពីជំនាន់អាណានិគមរាប់រយឆ្នាំមកហើយ។ ប៉ុន្តែ ប្រទេសជាសមាជិក បានជ្រើសរើសដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ដោយយកវិធីសាស្ត្រសន្តិវិធី សន្តិភាព មកជជែកគ្នាដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ តាមរយៈយន្តការទ្វេភាគី ឬយន្តការផ្លូវតុលាការ ជៀសជាងប្រើប្រាស់កម្លាងទ័ពច្បាំងតទល់គ្នាជាដើម។

 

ជាមួយគ្នានេះដែរ សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា ចំពោះបញ្ហាព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ភាគីទាំងពីរ បានធ្វើការជួបប្រជុំគ្នាជាទ្វេភាគីចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០ មក ដោយក្នុងនោះភាគីទាំងពីរ ក៏បានកំណត់បង្គោលព្រំដែនបានចំនួន ៧៤បង្គោលរួមមកហើយ។ ចំពោះបញ្ហាកំណត់បង្គោលព្រំដែនភាគីទាំងពីរ ក៏កំពុងធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ខណៈប៉ុន្មានថ្ងៃខាមុខនេះគណៈកម្មការធិការព្រំដែននឹងជួបជជែកគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនឱ្យកាន់តែឆាប់រហ័សជាដើម។

 

«កម្ពុជាគ្មានបំណងរំលោភលើអធិបតេយ្យ ឬបូរណភាពទឹកដីរបស់អ្នកណានោះទេ ហើយក៏មិនឱ្យអ្នកណាមករំលោភនោះដែរនេះជាគោលការណ៍ ប៉ុន្តែ គឺដោះស្រាយដូចគោលការណ៍ប្រទេសអាស៊ានទៀត ដែលបានធ្វើ គឺមានគណៈកម្មាធិការព្រំដែន មានច្បាប់អន្តរជាតិ មានសន្ធិសញ្ញា អនុសញ្ញា ដែលយើងធ្វើ២០ឆ្នាំហើយ»។ នេះជាការលើកឡើងបន្ថែមរស់សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។

 

ចំពោះការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី, ត្រូវបានសម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា នឹងធ្វើឱ្យប្រជាជនរស់នៅបានសុខក្សេមក្សាន្ត ពោលគឺឱ្យប្រជាជនដែលរស់នៅតាមព្រំដែន មិនមានការភ័យខ្លាចមិនភៀសខ្លួនចេញពីលំនៅឋាន ពីព្រោះមានមន្ត្រីជំនាញទាំងពីរ ជួបជជែកគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយជូនពយកគាត់។ ចំណុចនេះគឺជាត្រៀមពន្លត់ជម្លោះព្រំដែនរវាងប្រទេសជាប់ព្រំដែននឹងគ្នា ការឯកភាពដោយជ្រើសយន្តការទ្វេភាគី មិនធ្វើឱ្យប្រទេសណាមួយបាត់ដីនោះទេ ដូច្នេះ កម្ពុជា បានប្រើប្រាស់យន្ដការច្បាប់ យន្ដការអន្ដរជាតិ ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន៕