*ជប៉ុន ស្វាគមន៍ការដោះលែងលោក កឹម សុខា, ជប៉ុននឹងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា*នាយឧត្តមសេនីយ៍ ស ថេត ជួបសំណេះសំណាលសួរសុខទុក្ខ និងនាំយកសម្ភារៈបម្រើឱ្យកិច្ចការជំនាញ ប្រគល់ជូនស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី*នាយឧត្ដមសេនីយ៍ សៅ សុខា អញ្ជើញបើកការដ្ឋានសាងសង់ បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ស្ពឺថ្មី ដែលគ្រោងនឹងចំណាយថវិកាសរុប៤លានដុល្លារ*លោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុនម៉ាណែត៖ សេចក្តីសុខ និងស្នាមញញឹមរបស់កុមារកម្ពុជា មិនស្ថិតនៅលើទំហំទឹកប្រាក់ធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែវាស្តែងចេញពីការចូលរួមរបស់សប្បុរសជនគ្រប់រូប*សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ផ្ញើសារអបអរសាទរ ជូនប្រធានរដ្ឋសភាអាស៊ែបៃហ្សង់ ក្នុងឱកាសខួបអនុស្សាវរីយ៍ លើកទី១០៨ នៃបុណ្យឯករាជ្យជាតិអាស៊ែបៃហ្សង់*អ្នកសារព័ត៌មានទាំងអស់ដែលមានបំណងស្នើសុំបណ្ណអ្នកសារព័ត៌មាន អាចស្នើសុំ តាមរយៈកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃឆ្លាតវៃក្រសួងព័ត៌មាន (APP MoINFO)*សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ រដ្ឋមិនយកពន្ធនាំចេញកង់ឡាន ដែលផលិតនៅកម្ពុជានោះទេ*សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ បញ្ហាមជ្ឈឹមបូព៌ា ប្រទេសជាច្រើនបានដំឡើងថ្លៃភ្លើង ប៉ុន្ដែកម្ពុជាមិនដំឡើងឡើយ *សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ពេលព្រែកជីកហ្វូណនតេជោសាងសង់រួចរាល់ នឹងកាន់តែសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូន ដោយមិនឆ្លងកាត់ប្រទេសដទៃឡើយ *សម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ទឹកដោះគោ មី ស្ករស នឹងកាត់បន្ថយការនាំចូល និងឈានទៅកាត់ផ្ដាច់ការនាំចូលតែម្ដង ដោយជំរុញឱ្យមានការផលិតក្នុងស្រុកជំនួស រួមជាមួយការលើកទឹកចិត្តជាច្រើន *សម្ដេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ឲ្យតែគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅបន្ដកាន់អំណាច គឺមិនយកពន្ធលើដីកសិកម្មនោះឡើយ *ក្រុមហ៊ុនមកពីកូរ៉េខាងត្បូង ចង់វិនិយោគលើវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ពិសេសស្វាយចន្ទី *ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) ចុះពិនិត្យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់អំពីស្ថានភាពព្រំដែននៅតំបន់បឹងត្រកួន ស្ថិតក្នុងឃុំគោករមៀត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ *កំណើនមន្ដ្រីរាជការស៊ីវិលជាស្រ្តីកើនដល់៤៣ភាគរយ ខណៈការចូលរួមក្នុងតំណែងដឹកនាំ និងវិស័យមួយចំនួននៅមានកម្រិត*រដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងព័ត៌មាន អំពាវនាវអ្នកសារព័ត៌មានប្រើប្រាស់ស្លាបប៉ាកកា ផ្សព្វផ្សាយ និងវិធីសាស្ត្រទប់ស្កាត់អំពើជួញដូរមនុស្ស ឱ្យបានទូលំទូលាយដល់ពលរដ្ឋកុំឱ្យក្លាយជាជនរងគ្រោះ*ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបញ្ចប់អាណត្តិហុងគ្រី៖ កម្ពុជា គឺជាដៃគូដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់ហុងគ្រី*ច្បាប់ «កាតព្វកិច្ចយោធា»៖ អ្នកគេចវេសត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពី ៦ខែ ទៅ២ឆ្នាំ (ប្រទេសមានសន្ដិភាព) និងពី ២ឆ្នាំ ទៅ៥ឆ្នាំ (ប្រទេសមានសង្គ្រាម) *បច្ចុប្បន្នភាពគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ នៅកំពង់ឆ្នាំង និងស្វាយរៀង៖ ក្រសួងការងារថា អ្នកសះស្បើយត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ៥២នាក់ ខណៈដែលឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី និងថ្នាក់ដឹកនាំបន្តចុះពិនិត្យផ្ទាល់ដល់មន្ទីរពេទ្យ*សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖ កម្ពុជា និងហុងគ្រី ទោះបីឆ្ងាយគ្នា តែភាពជិតស្និទ្ធ និងបេះដូងនៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងនៅតែរឹងមាំ *អង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស បញ្ចេញផ្សាយវីដេអូក្រោមចំណងជើងថា «គោលជំហរដ៏ម៉ឺងម៉ាត់របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី» 

ដើម្បីចែកផ្ទះ និងដីឲ្យដល់ប៉ូលីសនិងទាហាន ថៃដែលចូលនិវត្តឲ្យមកស្នាក់នៅទីនោះ ។

 

នៅឆ្នាំ២០០១ មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនថ Thailand Mine Action(TMAC) បានអញ្ជើញខ្ញុំឲ្យចូលរួមជាកិត្តិយសដល់ពិធីផ្ទេរប្រគល់ឯកសារស្រាវជ្រាវចំការមីនថៃ ដោយ NPA (Norwegian People´s Aid) នៅទីបញ្ជាការ TMAC ទីក្រុងបាងកក រួចហើយបាននាំគណៈប្រតិភូចូលរួមឲ្យទៅមើលសកម្មភាពបោសសំអាតមីនរបស់ TMAC នៅភូមិណងយ៉ាកែវនេះ ហើយខ្ញុំចំណាំបានថាជាអតីត ជំរំហ្វឹកហ្វឺនកងវរសេនាតូចលេខ២១៥កាលពីឆ្នាំ១៩៨១ នៅតំបន់ព្រៃចាន់នេះហើយ។

 

កំណត់ចំណាំ

 

១៖ ភូមិព្រៃចាន់នេះបានកើតឡើងម្ដងហើយកាលពីឆ្នាំ១៩៨៣ តែត្រូវកងទ័ពវៀតណាមដុតបំផ្លាញទៅវិញនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៨៤ និងត្រូវបានបង្កើតឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩២ រហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ក្នុងទឹកដីខ្មែរប្រមាណជា២គ.ម ពីព្រំដែនខ្មែរថៃ។

 

២៖ នៅឆ្នាំ ១៩៨៥-៨៦ កងទ័ពវៀតណាមបានធ្វើរបងលួសបន្លា (របង ក៥) នៅចម្ងាយប្រមាណ២០០មទេពីផ្លូវគ្រួសក្រហមដី កាត់លើផ្លូវចូលមកតំបន់៥ទៅអែប មាត់ស្រះកសិកម្មរបស់ជំរំឬទ្ធីសែន កាលនោះមានលោក ពេជ គឹមយ៉ុង ជាប្រធាន កសិកម្ម បច្ចុប្បន្នគាត់ជាមន្ត្រីនៅមន្ទីរអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ខេត្តបាត់ដំបងសព្វថ្ងៃចូលនិវត្តន៍ហើយ ។ របងលួសបន្លា ក៥ នេះត្រូវថៃប្រើយុទ្ធវិធីតាមបែបបាចប្រាក់ដួងវាយយកបន្ទាយលង្វែកដោយដាក់តម្លៃទិញលួសបន្លាក្នុងមួយគីឡូក្រាម ថ្លៃ ៥បាត បង្គោលរបងដែកមួយ ២០បាត មីនមួយគ្រាប់ ថ្លៃ២៥ ទៅ៣៥បាត ម្លោះហើយទាំងទាហាន ទាំងប្រជាពលរដ្ឋនាំគ្នាមករាវមីន ចូលមកកាត់លួសបន្លា ដកបង្គោលរបង យកទៅលក់ឲ្យថៃរហូតដល់អស់គ្មានសល់ ។

 

៣៖ បង្គោលខណ្ឌសីមាលេខ៤២ ខ្ញុំបានឃើញនៅជាប់នឹងផ្លូវគ្រួសក្រហមស្ថិតនៅឈៀងឦសានប្រាសាទស្ដុកកក់ធំជាង ១គ.ម មានដើមអង្គងពីរដើមដុះគ្របពីលើជាម្លប់ និងជាជម្រកសម្រាប់អ្នកចេញចូលរកស៊ីរត់ពន្ធ ដែលធ្វើដំណើរពីដំណាក់កកោះមកបឹងស្ទោរ ហើយមកឈប់សម្រាកនៅឡាក់៤២នេះ ដែលជាផ្លូវបំបែកទៅជំរំចំការគរ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្មែរក្រហមវរ៥១៩ របស់លោក ព្រុំ ស៊ូ និងមកជំរំឬទ្ធីសែន។នៅទីនោះមានប្រជាពលរដ្ឋមកពីជំរុំចំការគ និងជំរុំឬទ្ធីសែនមកលក់បាយ នំបញ្ចុក និងនំនែកផ្សេងៗទៀតផង។

 

សំណូមពរសូមគណកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែន មេត្តា ស្វែងរកនិយមការ Coordonnee នៅគ្រប់បង្គោលខណ្ឌសីមាព្រំដែនខ្មែរ-ថៃជាថ្មីឡើងវិញ ជាមួយផែនទី 1/200000 ពីព្រោះបង្គោលខណ្ឌសីមានេះអាចរំកិលចូលមកក្នុងទឹកដីខ្មែរយើងស្ទើគ្រប់កន្លែង។ ខ្ញុំសូមអភ័យទោសពីសំណាក់មិត្តអ្នកអាន ដែលខ្ញុំសសរតាមការចងចាំរបស់ខ្ញុំ ដោយសារខ្ញុំស្ថិតនៅទីនោះអស់រយៈពេល១២ឆ្នាំ (១៩៨០-១៩៩២) ។ ដូច្នេះបើបងប្អូនមិត្តភក្តិដែលរស់នៅទីនោះមានការនឹកឃើញ ហើយចង់បំពេញបន្ថែម សូមខំមិនខាងក្រោមនេះដើម្បីខ្ញុំបំពេញបន្ថែមតាមដែលអាចធ្វើបាន៕