អាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ដោះស្រាយសំណុំរឿងបានជិត៨០០ ក្រោយបង្កើតបាន២ឆ្នាំ
ភ្នំពេញ)៖ ក្រោយបង្កើតបានរយៈពេល២ឆ្នាំ អាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ (អ.ដ.ក.) បានចាត់ការសំណុំរឿងបានចំនួន ៧៦៩ ករណី ក្នុងចំណោមសំណុំរឿងដែលទទួលបានសរុបចំនួន ១៧៦៨ ករណី គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥នេះ និងបានដាក់គោលដៅបន្តពង្រីកវិសាលភាពបន្ថែមទៀត ក្នុងការផ្តល់សេវាដោះស្រាយវិវាទជូនប្រជាពលរដ្ឋដល់ថ្នាក់មូលដ្ឋាន។
ក្នុងចំណោមសំណុំរឿងដែលបានដោះស្រាយ ក្នុងនោះចំនួន ៤១៨ ករណី ត្រូវបានសម្រុះសម្រួលដោះស្រាយដោយជោគជ័យ, សំណុំរឿងចំនួន ៩៦ ករណី ត្រូវបានលើកចោលដោយសារខុសសមត្ថកិច្ច ឬខុសលក្ខខណ្ឌនៃការធ្វើបណ្តឹង, សំណុំរឿងចំនួន ២៥៥ ករណី ត្រូវបានបិទបញ្ចប់ ដោយសារភាគីមិនទទួលយកការសម្រុះសម្រួល និងសំណុំរឿងចំនួន ៩៩៩ ករណី កំពុងស្ថិតក្នុងចំណាត់ការរបស់ អ.ដ.ក.។
អាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ បានឱ្យដឹងថា ក្នុងចក្ខុវិស័យពង្រីកការផ្តល់សេវាដោះស្រាយវិវាទរបស់ អ.ដ.ក. ជូនប្រជាពលរដ្ឋដល់ថ្នាក់មូលដ្ឋាន កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ អ.ដ.ក. បានសម្រេចបង្កើតឱ្យមាននូវការិយាល័យតំណាង អ.ដ.ក. ចំនួន៤ នៅតាមខេត្តចំនួន ៤ នៅភាគឥសាន្ត បន្ថែមទៀត ដែលជាផ្នែកមួយនៃការអនុវត្តគម្រោងចុះដោះស្រាយវិវាទជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ជនជាតិដើមភាគតិច និងតំបន់ដាច់ស្រយាល។
ការបង្កើតការិយាល័យតំណាង អ.ដ.ក. នេះចាត់ទុកជាការបោះជំហានថ្មីមួយទៀតរបស់ អ.ដ.ក. ក្នុងការពង្រីកយន្តការនៃការទទួលពាក្យបណ្តឹង និងការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅមូលដ្ឋាន ជាពិសេស ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាជនជាតិដើមភាគតិច និងប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល។
ការិយាល័យតំណាង អ.ដ.ក. នេះ ដើរតួនាទីជាបណ្តាញការងាររបស់ អ.ដ.ក. និងមានសមត្ថកិច្ចសំខាន់ៗ ចំនួន ៣ គឺ (ទី១) ទទួលពាក្យបណ្តឹងពីប្រជាពលរដ្ឋ ដែលស្នើសុំផ្សះផ្សាវិវាទ, (ទី២)- ធ្វើការសម្រុះសម្រួលដោះស្រាយវិវាទ និង(ទី៣) សហការជាមួយរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយអំពីយន្តការដោះស្រាយវិវាទរបស់ អ.ដ.ក. និងបណ្តុះបណ្តាលជំនាញនៃការដោះស្រាយវិវាទជូនដល់មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមជាតិ។
គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកានេះ ការិយាល័យតំណាង អ.ដ.ក. ទាំង៤ បានដំណើរការសាកល្បង រយៈពេល៩២ថ្ងៃ ហើយបានទទួលសំណុំរឿងសរុបចំនួន១៣៥ ករណី ដោយក្នុងនោះ ខេត្តរតនគិរីមានចំនួន ៤៥ ករណី, ខេត្តក្រចេះមានចំនួន១៥ ករណី, ខេត្តស្ទឹងត្រែងមានចំនួន២២ ករណី និងខេត្តមណ្ឌលគិរីមានចំនួន ៥៣ ករណី។
ក្នុងការអនុវត្តគម្រោងនេះ ក៏មានចូលរួមគាំទ្រពីសំណាក់ស្ថាប័ន និងអង្គការជាដៃគូជាតិ និងអន្តរជាតិ រួមមាន អង្គការ UNDP, អង្គការនារីដើម្បីសន្តិភាព (WPM), អង្គការ ASFC (American Friends Service Committeee) និងអង្គការអុកស្វាមប្រចាំកម្ពុជាផងដែរ។
អ.ដ.ក. បានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយអំពីបេសកកម្ម និងសកម្មភាពការងាររបស់ខ្លួន យ៉ាងផុលផុសទាំងការរៀបចំនូវសិក្ខាសាលា, កិច្ចប្រជុំផ្សព្វផ្សាយ និងការផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈបណ្តាញសារព័ត៌មាន និងបណ្តាញសង្គមផ្លូវការរបស់ អ.ដ.ក.។
ទន្ទឹមគ្នានេះ អ.ដ.ក. បានធ្វើការបណ្តុះបណ្តាលទាំងពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីផ្ទៃក្នុងលើជំនាញសម្រុះសម្រួលដោះស្រាយវិវាទ និងទាំងការផ្តល់នូវវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដល់ មន្ត្រីនៃរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ។
អ.ដ.ក. បានរៀបចំនូវវគ្គបណ្តុះបណ្តាលពង្រឹងសមត្ថភាពជាប្រចាំដល់មន្ត្រីសម្រុះសម្រួលដោះស្រាយវិវាទ ទាំងការផ្លាស់បទពិសោធន៍លើការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងទាំងការទៅទស្សនកិច្ចសិក្សាផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ពីប្រទេសកូរ៉េ, ប្រទេសជប៉ុន, ប្រទេសសឹង្ហបុរី, ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។
បន្ថែមពីនេះ អ.ដ.ក. បានផ្តល់នូវវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដល់មន្ត្រីនៃរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចំនួន ៥០០ នាក់ ដល់រដ្ឋបាលខេត្តចំនួន ១០ រួមមាន ខេត្តបាត់ដំបង, ខេត្តព្រៃវែង, ខេត្តកំពង់ស្ពឺ, ខេត្តត្បូងឃ្មុំ, ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង, ខេត្តកំពត, ខេត្តកំពង់ធំ, ខេត្តសៀមរាប, ខេត្តស្ទឹងត្រែង និងខេត្តមណ្ឌលគិរី។
បើតាមអ.ដ.ក. គិតត្រឹមដំណាច់ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងគោលដៅលើកកម្ពស់គុណភាព ប្រសិទ្ធភាព និងភាពឆាប់រហ័សនៃការដោះស្រាយបញ្ចប់វិវាទជូនប្រជាពលរដ្ឋ, អាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការបានចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាជាមួយស្ថាប័ន-អង្គភាពថ្នាក់ជាតិ និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចំនួន២០ ស្ថាប័នរួចមកហើយ ។ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាក្នុងក្របខណ្ឌនៃ អ.ដ.ក. មាន ២ ប្រភេទគឺ៖
ទី១- អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសម្រុះសម្រួលផ្សះផ្សាវិវាទ។ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ ផ្តោតសំខាន់ទៅលើការពង្រឹងទំនាក់ទំនង និងភាពជាដៃគូ ក្នុងការសម្រុះសម្រួលផ្សះផ្សាវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ និងដើម្បីជាការបើកច្រកនៃការសម្រុះសម្រួលដោះស្រាយវិវាទឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយថែមទៀតជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ សំដៅធ្វើយ៉ាងណាជំរុញឱ្យយន្តការនៃការសម្រុះសម្រួលដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការកាន់តែមានភាពសម្បូរបែប និងមានប្រសិទ្ធិភាព។
ទី២- អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការពង្រឹង និងលើកកម្ពស់ការសម្រុះសម្រួលផ្សះផ្សាវិវាទ។ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ ផ្តោតសំខាន់លើការកសាង និងពង្រឹងទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការចូលរួមចំណែកក្នុងការលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាព នៃយន្តការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ តាមរយៈការសហការ ឬការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ក្រោមរូបភាពជាការរៀបចំសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយ, កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល និងព្រឹត្តិការណ៍នានាទាក់ទងនឹងយន្តការសម្រុះសម្រួលផ្សះផ្សាវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។ ចំពោះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះ អ.ដ.ក. បានធ្វើជាមួយស្ថាប័ន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ចំនួន ៤ រួចមកហើយ រួមមាន (១)-អង្គការនារីដើម្បីសន្តិភាព, (២)-អង្គការ AFSC (American Friends Service Committeee), (៣)-សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា និង (៤)-សមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា។
សូមជម្រាបថា អាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ត្រូវបានបង្កើតឡើង នៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលជាស្ថាប័នថ្នាក់ជាតិថ្មីមួយ និងជាយន្តការបំពេញបន្ថែមលើយន្តការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការដែលមានស្រាប់នៅកម្ពុជា៕