*ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) បន្តចុះសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ និងរាយការណ៍អំពីស្ថានភាពព្រំដែន នៅតំបន់ច្រកបឹងត្រកួន *ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស សុខា ណែនាំដល់សិស្សានុសិស្ស និងពលរដ្ឋអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវទាំងអស់ បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងត្រូវគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ជាចម្បង*មន្ត្រីពន្ធដារ និងគយ ចុះអប់រំ និងបង្ក្រាបទីតាំងចែកចាយបារីចំនួន២កន្លែង រឹបអូសបានបារីដែលមិនមានបិទតែមប្រិ៍អាករចំនួន ៦៥១សុង*ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តកំពត ទទួលការពិនិត្យ ព្យាបាលភ្នែក និងចែកវ៉ែនតា ដោយឥតគិតថ្លៃពីមនី្ទរពេទ្យព្រះអង្គឌួង*CDC អនុម័តគម្រោងវិនិយោគបង្កើតរោងចក្របង្គុំ និងដំឡើងរថយន្តអគ្គិសនីដឹកជញ្ជូនខ្នាតធំដំបូងគេបង្អស់ តម្លៃជិត ៥០លានដុល្លារ នៅខេត្តពោធិ៍សាត់*ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស សុខា ឲ្យផ្អាកចាប់ផាកពិន័យរឿងរឹតបន្តឹងចរាចរណ៍ទាំងផ្លូវលំ និងផ្លូវជាតិ តែការត្រួតពិនិត្យអាវុធជាតិផ្ទុះ និងគ្រឿងស្រវឹងនៅបន្តអនុវត្ត*សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ណែនាំគណៈបញ្ជការឯករដ្ឋបាលខេត្ត ត្រូវបន្ដបង្ក្រាបទបល្មើស Online Scams ដើម្បីធានាសន្ដិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្ដាប់ធ្នាប់ជូនពលរដ្ឋ និងវិនិយោគិន *សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ផ្ដល់អនុសាសន៍៥ចំណុចដល់ក្រសួងឧស្សាហកម្ម ជំរុញការអភិវឌ្ឍ និងគ្រប់គ្រងវិស័យទឹកស្អាតឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ពលរដ្ឋ*សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់រដ្ឋ នឹងត្រូវពង្រីកជាបន្ដបន្ទាប់ ទាំងប្រព័ន្ធទឹកស្អាត និងផ្លូវ *សម្ដេចបវរធិបតី៖ «ពីមុនខេត្តស្វាយរៀង និងខេត្តព្រៃវែង ធ្វើកសិកម្មមិនសូវបានផល ឥឡូវងាកមកដាំដុះរោងចក្រសហគ្រាស គឺបានចូលរួមចំណែកជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋប្រសើរជាងមុន»*ជំនួបរវាងគណៈកម្មការទី៥ នៃរដ្ឋសភា និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានឯកភាពពង្រឹងក្របខណ្ឌច្បាប់ ក្នុងការធានាសេរីភាពសារព័ត៌មានប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ព័ត៌មាន ស្របតាមបរិបទបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលសម័យថ្មី*រដ្ឋមន្ត្រី នេត្រ ភក្ត្រា ដឹកនាំគណៈប្រតិភូក្រសួងព័ត៌មានប្រជុំទល់មុខជាមួយគណៈកម្មការទី៥ នៃរដ្ឋសភា ដើម្បីពិភាក្សាអំពី «វឌ្ឍនភាពការអនុវត្តច្បាប់ និងគោលនយោបាយវិស័យសារព័ត៌មានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា*រយៈពល ៦ថ្ងៃ មហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា មានភាពយន្តចំនួន ១៥០រឿង មកពី ៤០ប្រទេស ក្នុងនោះភាពយន្តកម្ពុជា ៦០រឿង ដាក់បញ្ចាំងឲ្យទស្សនាដោយសេរី*ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ACU សម្រេចលើពាក្យប្ដឹងចំនួន៣៣ និងបញ្ជូនសំណុំរឿងចំនួន៣ករណី មានមនុស្ស១០នាក់ ទៅតុលាការ*ដំណឹងល្អសម្រាប់អតីតពលករ! បន្ថែមពីការផ្តល់ការងាររាប់សែនកន្លែង ក្រសួងការងារ ចាប់ផ្តើមចុះឈ្មោះធ្វើតេស្តទទួលស្គាល់ជំនាញពីមុនពីថ្ងៃនេះតទៅ! សូមមកចុះឈ្មោះព្រោះឥតគិតថ្លៃ*អាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បន្ដចែកវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ ចំនួន៤,០០៤បណ្ណ ជូនពលដ្ឋក្នុងភូមិស្វាយស ឃុំពន្លៃ ស្រុកភ្នំស្រុក*រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល អំពាវនាវដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ និងប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរបេង ដើម្បីអនាគតកម្ពុជា និងពិភពលោកគ្មានជំងឺនេះបន្តទៅទៀត*ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ណែនាំពីវិធានការបន្ធូរបន្ថយបន្ទុកអាករលើតម្លៃបន្ថែម ចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងសាំងធម្មតា និងប្រេងម៉ាស៊ូត ដើម្បីសម្រួលជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ *រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន៖ គោលនយោបាយជាតិស្តីពី ភូមិ ឃុំ សង្កាត់ មានសុវត្ថិភាព គាំទ្រទៅលើគោលនយោបាយយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេស*សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖ កម្ពុជានិងឡាវ ជាមិត្តដែលមានចិត្តស្មោះសនឹងគ្នាជានិច្ច

កម្ពុជា ចូលរួមជាមួយប្រទេសជាង១៦០ ប្រារព្ធយុទ្ធនាការគាំទ្រទិវាសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ២០២៦

 

(ភ្នំពេញ)៖ កម្ពុជា រួមជាមួយប្រទេសសរុបជាង១៦០លើពិភពលោក បានប្រារព្ធយុទ្ធនាការគាំទ្រទិវាសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីហានិភ័យអនឡាញដែលកើតឡើងថ្មីៗ រួមមានការគំរាមកំហែងតាមអ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាញសង្គម រហូតដល់ការការពារអត្តសញ្ញាណឌីជីថល។

 

ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បានរៀបចំឡើងកាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមអធិបតីភាពលោកអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស (គ.ជ.ប.ជ)។

 

ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់នេះត្រូវបានសហការរៀបចំរួមគ្នាដោយគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស (NCCT) និងអង្គការសកម្មភាពដើម្បីកុមារ (APLE) ដោយមានកិច្ចសហការជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា (MoEYS) ក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ (CNCC) ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ (MPTC) ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ (MAFF) ក្រសួងព័ត៌មាន (Molnfo) និងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា (UYFC)។

 

អ្នកចូលរួមជាង ២០០០នាក់ បានរួមគ្នាអបអរសាទរយុទ្ធនាការនេះ ដែលរួមមានកុមារ យុវជនវ័យក្មេង មន្ត្រីរាជការ គ្រូបង្រៀន តំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យា និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។

 

ទិវាសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ២០២៦ បានលើកទឹកចិត្តកុមារ និងយុវវ័យ ឱ្យប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន និងការទទួលខុសត្រូវ។ សម្រាប់កម្ពុជា ប្រធានបទឆ្នាំនេះគឺ «ប្រើប្រាស់ AI ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ក្រមសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ» ដែលសំដៅដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ខណៈដែលកសាងទំនុកចិត្តឌីជីថលក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់វ័យក្មេង។

 

យើងទទួលស្គាល់ថា កុមារមិនត្រឹមតែជាអ្នកប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ពួកគេជាអ្នកចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការបង្កើតអនាគតឌីជីថលរបស់កម្ពុជា។ យុទ្ធនាការរបស់យើងផ្ដោតលើគោលបំណងចម្បងបី៖

 

១) អប់រំ៖ ជួយកុមារ ឪពុកម្តាយ និងគ្រូបង្រៀនឱ្យយល់ដឹងពីទាំងឱកាស និងហានិភ័យនៅក្នុងពិភពឌីជីថលរបស់យើង រួមទាំងបច្ចេកវិទ្យា AI។

 

២) បំពាក់៖ ផ្តល់ឧបករណ៍ និងចំណេះដឹងជាក់ស្តែងសម្រាប់អាកប្បកិរិយាអនឡាញប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ការគិតត្រិះរិះ និងភាពជាពលរដ្ឋឌីជីថលដែលមានការទទួលខុសត្រូវ។

 

៣) ផ្តល់សមត្ថភាព៖ បង្កើតទំនុកចិត្តក្នុងចំណោមកុមារ និងយុវជន ឱ្យហ៊ាននិយាយ ស្វែងរកជំនួយ និងក្លាយជាអ្នកដឹកនាំដ៏មានសក្តានុពលនៅក្នុងសហគមន៍អនឡាញរបស់ពួកគេ។

 

យុទ្ធនាការសុវត្ថិភាពអ៊ីនធឺណិត (SID) ត្រូវបានចាប់ផ្តើមឡើងដោយគម្រោង EU SafeBorders នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៤ ហើយយុទ្ធនាការនេះបានវិវត្តពីគំនិតផ្តួចផ្តើមនៅប្រទេសក្នុងសហគមន៍អឺរ៉ុបទៅជាចលនាសកល ដែលឥឡូវនេះត្រូវបានប្រារព្ធនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសជាង១៦០ នៅទូទាំងពិភពលោក។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំនេះលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីហានិភ័យអនឡាញដែលកើតឡើងថ្មីៗ រួមមានការគំរាមកំហែងតាមអ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាញសង្គម រហូតដល់ការការពារអត្តសញ្ញាណឌីជីថល។

 

នៅប្រទេសកម្ពុជា អង្គការសកម្មភាពដើម្បីកុមារ (APLE) ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានរៀបចំយុទ្ធនាការនេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៩។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ យើងពង្រឹងការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់យើងក្នុងការការពារកុមារតាមអនឡាញ។

 

ការប្រារព្ធយុទ្ធនាការ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងជួយឱ្យមានកំណើននៃការយល់ដឹងក្នងចំណោមកុមារ និងយុវជន អំពីការប្រើប្រាស់ AI ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ក្រមសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ, ភាពជាដៃគូកាន់តែរឹងមាំ រវាងរដ្ឋាភិបាល គ្រឹះស្ថានអប់រំ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល, កំណើននៃធនធានចំណេះដឹងដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់គ្រួសារ និងសាលារៀនក្នុងការគាំទ្រការ,ប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។

 

យុទ្ធនាការនេះ ក៏រំពឹងថា នឹងធ្វើឱ្យការសន្ទនាលើបញ្ហានេះ កាន់តែបើកចំហ រវាងមនុស្សពេញវ័យ និងកុមារអំពីបទពិសោធន៍ និងកង្វល់អនឡាញ។ បន្ថែមពីលើនោះ គោលនយោបាយកាន់តែរឹងមាំសម្រាប់ជំរុញវិធានការការពារកុមារនៅក្នុងពិភពឌីជីថលរបស់កម្ពុជា។

 

លោក សំលៀង សីលា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការ APLE បានលើកឡើងក្នុងចំណាប់អារម្មណ៍ថា «នៅក្នុងថ្ងៃនេះ ប្អូនៗមិនមែនត្រឹមជាអ្នកទទួលផលពីយុទ្ធនាការនេះប៉ុណ្ណោះទេ ប្អូនៗគឺជាដៃគូ និងជាអ្នកដឹកនាំនាពេលអនាគតសម្រាប់សុវត្ថិភាពឌីជីថល។ … ពិភពឌីជីថលផ្ដល់ឱ្យយើងនូវឱកាសដ៏ពិសេសមិនធ្លាប់មាន។ ប្អូនៗអាចរុករក និងចូលប្រើប្រាស់ធនធានចំណេះដឹងដ៏សម្បូរបែប។ ប្អូនៗអាចតភ្ជាប់ជាមួយអ្នកដទៃ នៅទូទាំងពិភពលោក។ ប្អូនៗអាចបង្ហាញគំនិតច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្លួន និងចែករំលែកវាជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមរាប់លាននាក់។ ប៉ុន្តែជាមួយឱកាសទាំងនេះ បច្ចេកវិទ្យាអ៊ីនធឺណិតក៏អាចបង្កហានិភ័យដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នខ្លាំងផងដែរ»។

 

លោកនាយកប្រតិបត្តិបានបន្ថែមទៀតថា ការបង្កើតបរិយា កាសឌីជីថលឱ្យកាន់តែមានសុវត្ថិភាពតម្រូវឱ្យមានសកម្មភាពរួមគ្នាពីច្រើនភាគី។

 

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស សុខា ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស (គ.ជ.ប.ជ) មានប្រសាសន៍ថា «អ្នកប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត ជាពិសេសកុមារ និងយុវវ័យ ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពខ្លួន។ យើងសូមលើកទឹកចិត្តឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួមអប់រំផ្សព្វផ្សាយនៅតាមសាលារៀន និងសហគមន៍នានា ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសឌីជីថលដែលកាន់តែមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់គ្នា»។

 

សូមបញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការឆ្នាំ២០២៦ ទទួលបានការគាំទ្រពីមូលនិធិ CBRD ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata អង្គការ Mission Alliance មូលនិធិ Bread for the World អង្គការ ChildFund Cambodia អង្គការ Hagar អង្គការ AusCam អង្គការ Maric និងអង្គការម្លប់តាប៉ាង។ ភាពជាដៃគូរបស់ពួកគេបង្ហាញថា ការការពារកុមារតាមអនឡាញតម្រូវឱ្យមានកិច្ចសហការគ្នាពីគ្រប់វិស័យ៕